Şanzıman Nedir Çalışma Sistemi Ve Sık sorulan Sorular?

- Eğer düz vitesli bir araç kullanıyorsanız, aklınıza takılan bazı sorular olabilir:

 

- Neden vites değiştirirken “H” harfine benzer şekilde vitesi hareket ettiriyorum ? Bunun şanzıman içindeki dişliler ile alakası var mı? 

 

- Vites kolunu oynatınca şanzıman içinde tam olarak neler oluyor? 

 

- Bazen vites kaçırınca çıkan “cartlama” sesi neden kaynaklanıyor? 

 

- Eğer otobanda tam gaz giderken bir anda geri vitese takarsam ne olur? Şanzıman patlar mı? 

 

Şimdi, bu soruların tümüne hep birlikte yanıt arayacağız…

 

ŞANZIMANIM TANIMI ?

 

Tork konvektörü, debriyaj, servo, hidrolik sistemi, solenoid, sübap ve vites kademeleri gibi unsurları içinde barındıran alüminyum muhafazaya sahip şanzıman türüdür.  Otomatik şanzımanın en büyük özelliklerinden biri üretici firmaların en uygun hızlanma ve tork devirlerini hesaba katarak ayarladıkları vites değişim süreleri ile kullanıcı hatasından oluşabilecek sorunların en aza indirgenmesi ve aracın yakıt ekonomisine katkıda bulunması sağlanır.Her ne kadar otomatik vitesler manuel viteslere göre araçların performansını olumsuz yönde etkiliyor olarak bilinse de geliştirilen yeni teknolojilere sahip araçların sahip olduğu otomatik vites seçenekler her geçen gün performans açısından daha iyiyi sürücüsüne sunmaya başlamıştır.

 

Manuel şanzımanlar motordaki gücü tekerleklere taşıma sırasında debriyaja ihtiyaç duyarken otomatik şanzımanda bu iş tork dönüşümü yapan yağ içerikli bir sistem aracılığıyla halledilir. Yarı otomatik şanzımanlı araçlarda ise vites değişimi debriyaj olmadan manuel olarak yapılabilmektedir, bu araçlarda ise kavrama elektronik veya vakum sistemi ile kontrol edilmektedir. Otomobilinizin her parçası gibi Otomatik şanzımanda bakıma gereksinim duyar. Aracın ve şanzımanın tipine göre yapılması gereken bakım süreleri aracın el kitabında bulunabilir. Genel olarak uygulanan bakım her 40.000 kilometrede yada 2 yılda bir şanzıman yağının ve filtresinin değiş-tirilmesidir. Özellikle römork bağlı, hızlı duruş kalkış yapan, dağ bayır inip çıkan sürücüler şanzıman yağının kontrolünü aksat-mamalıdırlar. Şanzıman yağı değişimi aslında kendinizin bile yapabileceği, çok fazla teknik bilgi ve ustalık gerektirmeyen bir işlemdir, eğer aracınızla ilgilenmeyi seviyorsanız yağ değişimi sırasında eğlenebileceğinizi bile söylemek mümkün. Bunun için yapmanız gereken aracınızın bakımını yapan lşanzıman servisindeki ustadan bu işin nasıl yapıldığını uygulamalı olarak görmeniz.

 

ŞANZIMANIN GÖREVLERİ NEDİR?

İçten yanmalı motorların tabiatı gereği, araçların şanzımana ihtiyacı vardır. Öncelikle, her motorun bir tehlikeli devir bölgesi vardır, yani, motorun patlamadan devam edemeyeceği bir devir bölgesi. 

Her motorun, maximum tork ve maximum gücün elde edildiği dar bir devir bandı vardır. Örneğin, bir motor maximum gücüne 5500 devirde ulaşıyor olabilir. Şanzımanın görevi, araç hızlandıkça veya yavaşladıkça, motor ile tekerlekler arasındaki dişli oranını ayarlamaktır. Vites değiştirmenin amacı, motoru tehlikeli bölgeden uzak tutmak ve aynı zamanda en verimli devir aralığında kullanarak yüksek performans elde etmektir. 

İdealist olarak düşünecek olursak, şanzıman öyle bir sistem olmalı ki, sürekli olarak motorun en verimli devir aralığında çalışıp, tekerleklere sürekli olarak azami derecede güç sağlayabilmelidir. Böyle bir şanzıman tipi mevcut. İsmi CVT olarak geçen bu sistemde, nerdeyse sonsuz denecek kadar fazla dişli oranı mevcuttur. Eskiden CVT’lerin maliyetli, büyük ve pek sağlam olmamaları nedeniyle piyasada fazla görünmedikleri doğrudur, ancak artık dizayn ve maliyetlerdeki iyileştirme, yavaş yavaş piyasaya girmelerine sebep olmaktadır. Örneğin, Toyota Prius CVT şanzımanı kullanan bir hybrid otomobildir…